Axit dạ dày là gì? Những bệnh liên quan đến axit trong dịch vị dạ dày

Axit dạ dày đóng vai trò rất quan trọng trong hệ tiêu hóa. Vì vậy, việc mất cân bằng axit trong dịch vị có thể gây ra những bệnh nguy hiểm, đặc biệt là các bệnh lý về dạ dày.

Axit dạ dày là gì? Vai trò của trong hệ tiêu hóa

Thành phần chính của axit dạ dày là axit clohydric (HCl). Nồng độ HCl thông thường trong dạ dày dao động khoảng 0,0001 – 0,001 mol/l và độ pH là khoảng 4 đến 3.

 Axit dạ dày giúp tiêu hóa thức ăn nhanh chóng
Axit dạ dày giúp tiêu hóa thức ăn nhanh chóng

Axit đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu hóa thức ăn. Cụ thể là:

  • Thúc đẩy quá trình tiêu hóa thức ăn, làm rỗng dạ dày.
  • Kích thích ruột non và tụy sản xuất các enzym tiêu hóa để phá vỡ protein, chất béo,…
  • Tiêu diệt vi khuẩn có hại từ bên ngoài vào trong dạ dày để tránh ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa.
  • Đóng vai trò quan trọng trong việc đóng mở các van tâm vị và môn vị.

Để hệ tiêu hóa hoạt động tốt thì việc cân bằng axit dạ dày rất quan trọng. Tuy nhiên, khi lượng axit tiết ra quá nhiều hoạt thiếu hụt sẽ dẫn đến các bệnh nguy hiểm cho dạ dày.

Axit trong dạ dày cần được cân bằng để ổn định quá trình  tiêu hóa trong dạ dày. Việc dư thừa hoặc thiếu axit sẽ gây ra các vấn đề về sức khỏe và ảnh hưởng không nhỏ đến hệ tiêu hóa.

Thiếu axit dạ dày

Nếu nồng độ axit thấp hơn 0.0001 mol/l hay độ pH >4.5 thì sẽ gây ra tình trạng thiếu axit. Điều này có thể gây ra những vấn đề về hệ tiêu hóa và sức khỏe.

Nguyên nhân thiếu axit trong dạ dày

  • Thiếu hụt vitamin B1, B6 và kẽm: Đây là những nguyên liệu chính để tổng hợp axit dịch vị, vì vậy khi thiếu những dưỡng chất này thì cơ thể không thể sản sinh đầy đủ axit để tiêu hóa thức ăn.
  • Ảnh hưởng bởi quá trình điều trị bệnh: : Sử dụng các loại thuốc kháng axit thường xuyên cũng có thể ức chế quá trình tiết dịch trong dạ dày.
  • Uống nhiều nước trong bữa ăn: Việc uống nhiều nước sẽ làm loãng axit dạ dày. Vì vậy, bạn không nên uống nước quá nhiều trong bữa ăn.
  • Chế độ ăn không hợp lý, sử dụng quá nhiều tinh bột sẽ làm giảm khả năng tổng hợp axit trong dịch vị.
  • Người ở nhóm máu A và AB cũng dễ bị thiếu axit.

Triệu chứng và các bệnh do thiếu axit

Việc thiếu axit sẽ gây ra triệu chứng khó tiêu, đầy bụng, miệng luôn có vị đắng, ăn uống không ngon và cơ thể mệt mỏi.

Thiếu axit dạ dày làm giảm khả năng thủy phân và cơ thể sẽ hấp thụ được ít chất dinh dưỡng dẫn đến tình trạng suy nhược.

Đồng thời, các vi khuẩn có hại sẽ dễ dàng phát triển và tăng nguy cơ gây ra các bệnh như rối loạn tiêu hóa, hình thành u nhú dẫn đến ung thư dạ dày.

Ngoài ra, một người bị thiếu axit trong dạ dày còn có các nguy cơ biến chứng nguy hiểm như viêm gan, tiểu đường, hen suyễn, lupus ban đỏ, vảy nến,…

 Thiếu hụt axit trong dạ dày gây ra đầy bụng
Thiếu hụt axit trong dạ dày gây ra đầy bụng

Biện pháp khắc phục thiếu axit dạ dày

Để khắc phục tình trạng thiếu axit trong dịch vị dạ dày thì nên thực hiện những phương pháp sau:

  • Đảm bảo chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt là các thực phẩm giúp tăng cường sản xuất axit như nước dùng xương, rau lên men và muối biển chưa tinh chế.
  • Tăng lượng kẽm: Một số thực phẩm giàu kẽm mà nên ăn là hạt bí, đậu nành, ngũ cốc nguyên hạt, thịt gà tây, thịt bò, thịt cừu, tôm, cua và các chế phẩm lên men từ sữa. Đồng thời, bạn cũng nên ăn các vitamin E, vitamin C, vitamin B6 để tăng khả năng hấp thu kẽm.
  • Hạn chế sử dụng các loại thuốc kháng axit: Các loại thuốc này làm giảm quá trình tiết axit của dạ dày, vì vậy, bạn nên tránh các thuốc kháng acid OTC.
  • Không uống nhiều nước lạnh trong bữa ăn vì sẽ làm loãng axit dạ dày, ảnh hưởng tới quá trình tiêu hóa thức ăn

Thiếu axit dịch vị không nguy hiểm nhung bạn không được chủ quan vì sẽ gây ra những căn bệnh nguy hiểm nếu để tình trạng này kéo dài.

Dư thừa axit dạ dày

Khi nồng độ vượt mức 0,001 mol/l và pH dưới 3.5 sẽ dẫn đến tình trạng thừa axit. Đây là trường hợp rất phổ biến và gây ra những bệnh nguy hiểm ở dạ dày.

Nguyên nhân gây thừa axit trong dạ dày

Có nhiều nguyên nhân gây dư thừa axit, dưới đây là một số nguyên nhân chủ yếu:

  • Sử dụng quá nhiều rượu bia: Rượu, bia kích thích tiết nhiều axit dịch vị, ức chế tạo thành chất nhầy làm tổn thương niêm mạc dạ dày.
  • Căng thẳng: Căng thẳng là nguyên nhân chính gây ra nhiều bệnh trong cơ thể và làm tăng tiết axit trong dạ dày.
  • Ăn uống không lành mạnh: Ăn không đúng bữa, bỏ bữa hay đồ ăn chứa nhiều dầu mỡ cũng là nguyên nhân gây tăng tiết axit dạ dày.
  • Do vi khuẩn Hp: Đây là một vi khuẩn tồn tại trong dạ dày và làm tăng tiết axit gây ra nhiều bệnh lý dạ dày.

Triệu chứng của dư thừa axit dạ dày

Những dấu hiệu nhận biết dư axit trong dạ dày là:

  • Đau, nóng rát thượng vị.
  • Ợ chua, chua miệng, đầy hơi.
  • Táo bón hoặc tiêu chảy, nước tiểu sẫm màu kéo dài.
  • Mụn nhọt, da bị khô.
  • Người bệnh thường xuyên mệt mỏi.

Những bệnh gây ra bởi dư axit dạ dày

Có thể nói, dư thừa lượng axit trong dịch vị gây ra nhiều bệnh nguy hiểm hơn so với việc thiếu hụt HCl. Các bệnh lý này chủ yếu liên quan đến dạ dày và hệ tiêu hóa, cụ thể là:

  • Đau dạ dày: Axit dư thừa làm tổn thương niêm mạc, gây ra các vết viêm trên bề mặt khiến cho các cơn đau dạ dày xuất hiện.
  • Trào ngược dạ dày: Hiện tượng axit dịch vị dư thừa trào ngược lên thực quản và làm tổn thương có quan này.
  • Viêm loét dạ dày: Các vết viêm dạ dày lâu ngày sẽ bị axit dạ dày dư thừa tác động gây ra các ổ loét trên niêm mạc.
  • Xuất huyết dạ dày: Các vết loét tiếp xúc với axit dư thừa sẽ làm chảy máu dạ dày.
  • Thủng dạ dày và ung thư dạ dày: Đây là các biến chứng do các bệnh dạ dày lâu ngày nhưng không được điều trị dứt điểm
     Viêm loét dạ dày do dư thừa axit dịch vị
    Viêm loét dạ dày do dư thừa axit dịch vị

Ngoài ra, dư axit trong dịch vị dạ dày cũng có thể gây ra các bệnh về gan, mật.

Điều trị chứng dư thừa axit dạ dày

Để cải thiện tình trạng này, bạn có thể sử dụng thuốc Tây, bài thuốc dân gian và những thực phẩm giúp hạn chế và trung hòa axit.

Sử dụng thuốc Tây chữa thừa axit

Các nhóm thuốc thường được sử dụng là thuốc giảm tiết và trung hòa axit dạ dày.

  • Thuốc giảm tiết axit: Có tác dụng ức chế quá trình tiết axit trong dạ dày, giảm các tác động xấu lên niêm mạc. Các thuốc phổ biến là cimetidin, ranitidin, omeprazol, lansoprazol…
  • Thuốc trung hòa axit: Giúp trung hòa lượng axit dư thừa, làm tăng độ pH. Nhóm này gồm những thuốc alusi, maalox, gastropulgite,…

Các loại thuốc tây thường có tác dụng nhanh chóng nhưng có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn. Vì vậy, người bệnh cần phải tuân thủ tuyệt đối chỉ định của bác sỹ.

Điều trị dư axit dạ dày bằng bài thuốc dân gian

Có nhiều bài thuốc dân gian có thể cải thiện các bệnh liên quan đến dư thừa axit dịch vị. Các bài thuốc này sử dụng các loại thảo dược có sẵn trong vườn nhà nên dễ thực hiện, lành tính và không gây tác dụng phụ.

Các bài thuốc nổi tiếng, được nhiều người sử dụng là nghệ và mật ong, chuối xanh kết hợp mật ong, sử dụng lá mơ lông,…

Việc điều trị bằng phương pháp dân gian không đem lại hiệu quả nhanh nên người bệnh cần kiên trì thực hiện đúng cách và chỉ sử dụng khi bệnh ở tình trạng nhẹ.

Sử dụng những thực phẩm hạn chế và trung hòa axit

Trong thực tế, có nhiều thực phẩm làm giảm tiết, trung hòa lượng axit dạ dày dư thừa và giúp thúc đẩy quá trình hồi phục của niêm mạc. Nhờ đó, hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả

Những thực phẩm có thể kể đến như:

  • Các loại rau xanh như rau chân vịt, cải xoăn, bắp cải.
  • Sử dụng trà thảo dược: Trà gừng, trà hoa cúc,…
  • Thực phẩm nhiều tinh bột: gạo lứt, hạt kê, bánh mỳ, củ khoai sắn,…
  • Các loại thịt trắng: Thịt gia cầm, cá biển,…
  • Trái cây: Chuối, táo, ổi,….

Ngoài ra, người bệnh cần có chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý. Tránh các thực phẩm có hại như bia rượu, thức ăn nhiều dầu mỡ.

Axit dạ dày có vai trò rất quan trọng trong hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu mất cân bằng axit thì có thể gây ra những vấn đề không tốt cho sức khỏe. Các tốt nhất để phòng tránh bệnh là có chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt lành mạnh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *