Trào ngược dạ dày: Nguyên nhân, triệu chứng & cách điều trị tốt nhất

Trào ngược dạ dày là bệnh khá phổ biến trong hệ tiêu hóa. Bệnh ảnh hưởng không tốt đến quá trình sinh hoạt và nhiều biến chứng nguy hiểm. Cùng tìm hiểu những nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị của chứng trào ngược axit dạ dày thực quản qua bài viết này.

Bệnh trào ngược axit dạ dày
Bệnh trào ngược axit dạ dày

Trào ngược dạ dày là gì? Có nguy hiểm không?

Bệnh trào ngược dạ dày là tình trạng dịch dạ dày bao gồm thức ăn, men tiêu hóa, hơi,… trào ngược lên thực quản. Bệnh còn có tên gọi khác là trào ngược axit dạ dày.

Dịch dạ dày tràn lên làm tổn thương thực quản, vùng thượng vị, thanh quản gây ra cảm giác đau rát vùng thượng vị, gây khó khăn trong quá trình ăn uống. Bệnh lý có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, không phân biệt giới tính.

Đặc biệt trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh, bà bầu cũng là bệnh khá phổ biến. Với những đối tượng này thì cần có những phương pháp xử lý đặc biệt để không làm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ và mẹ bầu.

Trào ngược axit dạ dày được chia thành 5 cấp độ khác nhau là trào ngược axit dạ dày  độ a, b, c, d và 0.

Vậy trào ngược dạ dày có nguy hiểm không? Nếu bệnh không chữa trị kịp thời và đúng cách thì có thể gây ra các biến chứng khác như viêm thực quản, Barrett thực quản, hẹp thực quản, thậm chí là ung thư. Ngoài các biến chứng ở cơ quan tiêu hóa, trào ngược axit dạ dày còn gây ra những bệnh về hệ hô hấp như viêm xoang, ho đờm, viêm họng,…

Nguyên nhân trào ngược dạ dày

Nguyên nhân sâu xa của chứng trào ngược axit dạ dày là do suy yếu cơ thắt dưới thực quản khiến cho dạ dày không thể đóng kín khi tiêu hóa, dẫn đến thức ăn và dịch vị tràn ngược lên thực quản. Ngoài ra, những thói quen trong ăn uống và sinh hoạt là các nguyên nhân hàng đầu gây ra chứng trào ngược axit, cụ thể là:

  • Thói quen ăn uống không khoa học: Sử dụng chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá, thực phẩm chứa cafein. Ăn nhiều đồ ăn cay, ăn quá no và những thực phẩm khó tiêu.
  • Ảnh hưởng từ các bệnh lý dạ dày: Các bệnh lý liên quan đến dạ dày như viêm loét niêm mạc, ung thư, hẹp hang môn vị dạ dày,… cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản.
  • Các tác dụng phụ khi sử dụng thuốc: Sử dụng nhiều thuốc Tây, các thuốc secretin, cholécystokinine, glucagon,… làm giảm chức năng co thắt của cơ dưới thực quản dẫn đến axit bị trào ngược.
  • Bị stress, căng thẳng kéo dài: Khi bị stress và căng thẳng làm tăng tiết hoạt chất cortisol – một yếu tố làm tăng axit dạ dày.
  • Thói quen sinh hoạt không lành mạnh: Hay bỏ bữa, lao động hoặc nằm ngay sau khi ăn cũng dễ gây ra các bệnh về dạ dày.

Để phòng tránh và điều trị tốt chứng trào ngược axit dạ dày thực quản, bạn nên hạn chế các tác nhân gây bệnh nêu trên.

Triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày

Khi bị trào ngược axit dạ dày, người bệnh thường có những biểu hiện sau:

  • Ợ hơi, ợ nóng, ợ chua: Khi dịch dạ dày trào ngược lên thực quản, người bệnh sẽ thường xuyên bị ợ hơi, ợ nóng gây nóng rát vùng cổ. Các triệu chứng này xuất hiện nhiều hơn khi ăn no, nằm ngủ.
  • Buồn nôn và nôn: Dịch dạ dày trào ngược lên thực quản, axit sẽ lan tới họng và miệng gây ra cảm giác buồn nôn. Người bệnh dễ bị nôn, buồn nôn hoặc có cảm giác mắc nghẹn thức ăn. Triệu chứng này thường xuất hiện khi ăn quá no hoặc nằm ngay sau khi ăn.
  • Khó nuốt: Trào ngược dạ dày thực quản với tần suất lớn gây phù nề, sưng tấy, làm thu hẹp đường kính thực quản. Vì thế thức ăn khó đi xuống dạ dày hơn nên người bệnh sẽ thấy khó nuốt khi ăn.
  • Khàn giọng, ho đờm: Không chỉ trào ngược lên thực quản, axit dạ dày sẽ lan tới cổ họng và gây tổn thương thanh quản. Người bệnh sẽ bị khàn giọng, ho do thanh quản bị phù nề.
  • Đau rát ngực, thượng vị: Đây là triệu chứng trào ngược dạ dày thường thấy. Do acid trào ngược lên kích thích vào các đầu mút sợi thần kinh trên bề mặt niêm mạc thực quản, cơ quan cảm ứng đau sẽ đưa ra tín hiệu như đau ngực. Người bệnh có thể có cảm giác bị đè ép, thắt ở ngực, xuyên ra sau lưng và cánh tay.
  • Miệng đắng và tiết nhiều nước bọt hơn: Trào ngược axit dạ dày thường kèm theo dịch mật tiết ra gây cảm giác đắng miệng. Miệng sẽ tiết nhiều nước bọt  hơn để trung hòa axit trào ngược từ dạ dày.
    Những dấu hiệu của trào ngược dạ dày
    Những dấu hiệu của trào ngược dạ dày

Ngoài ra, chứng trào ngược còn gây ra nhiều cảm giác khó chịu cho người bệnh, ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống.

Phương pháp chữa bệnh trào ngược dạ dày

Khi xuất hiện những triệu chứng của bệnh trào ngược axit dạ dày thực quản, bạn nên đến các cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời. Các phương pháp điều trị phổ biến là:

Điều trị trào ngược axit dạ dày bằng thuốc Tây

Dưới đây là những loại thuốc Tây để giải đáp cho vấn đề trào ngược dạ dày uống thuốc gì?

  • Thuốc tạo màng ngăn: Alginat, Dimeticol, Misoprostol,… tạo lớp bảo vệ ngăn ngừa sự ảnh hưởng của dịch vị nên niêm mạc dạ dày, thực quản. Đảm bảo dạ dày, thực quản không bị viêm loét.
  • Thuốc điều hòa nhu động ruột: Metoclopramid, Metopimazin, Sulpirid… tăng độ co bóp của dạ dày giúp tiêu hóa thức ăn nhanh.
  • Thuốc tăng trương lực cơ thắt dưới thực quản: Metoclopramide, Cisapride… tăng lực co bóp, giảm các triệu chứng buồn nôn, ợ nóng, tăng cường co bóp đẩy thức ăn xuống ruột non tiêu hóa.
  • Thuốc ức chế bơm proton: Omeprazole, Esomeprazole… giảm lượng acid tiết ra, cân bằng dịch vị trong dạ dày.

Các loại thuốc Tây có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn, vì vậy người bệnh cần phải tuân thủ chỉ định của bác sĩ.

Chữa trào ngược dạ dày bằng bài thuốc dân gian

Ở Việt Nam, có rất nhiều loại thảo dược hỗ trợ rất tốt trong chữa trị trào ngược axit dạ dày. Hãy cùng tìm hiểu những mẹo chữa trào ngược axit dạ dày từ thảo dược trong vườn nhà dưới đây.

  • Dùng lá trầu không: Lá trầu không tươi, rửa sạch, vò nát rồi pha trà uống. Mỗi ngày uống 1 ấm với khoảng 3 hoặc 4 lá.
  • Sử dụng dừa và nghệ vàng: Chất Curcumin trong nghệ là chất chống oxy hóa polyphenol, có tác dụng ngăn chặn viêm nhiễm, ức chế căn nguyên gây triệu chứng trào . Dùng 1 quả dừa non và cho 2 thìa nghệ vàng vào bên trong rồi đun khoảng 15 phút. Chắt lấy phần nước cốt, phần cùi dừa để ăn.
  • Bài thuốc chữa trào ngược dạ dày từ gừng: Bạn có thể ngâm một vài lát gừng vào nước ấm để làm trà uống hàng ngày để cải thiện các triệu chứng của bệnh.
  • Điều trị bệnh bằng lá mơ lông: Trong Đông y, lá mơ lông có tính mát, giúp điều trị những bệnh đường tiêu hóa. Cách thực hiện: Lá mơ lông rửa sạch, giã lấy nước uống, mỗi ngày uống 2 lần để giảm những triệu chứng của bệnh trào ngược axit lên thực quản.
  • Cây nha đam: Tinh chất trong nha đam có thể giảm triệu chứng ợ nóng, hỗ trợ hệ tiêu hóa. Lấy nha đam bỏ phần vỏ xanh, sau đó xay nhuyễn lấy nước uống.

Các bài thuốc dân gian chữa trào ngược dạ dày rất lành tính và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, người bệnh cần phải kiên trì thực hiện thì mới đem lại hiệu quả tốt.

Trào ngược dạ dày nên ăn gì, kiêng gì?

Chế độ ăn uống khoa học là một yếu tố rất quan trọng trong phòng tránh và điều trị bệnh trào ngược axit dạ dày thực quản. Bạn và người thân nên nắm rõ một số thực phẩm nên ăn và nên kiêng dưới đây.

Thực phẩm nên ăn khi bị bệnh trào ngược axit dạ dày thực quản
Thực phẩm nên ăn khi bị bệnh trào ngược axit dạ dày thực quản

Bị trào ngược dạ dày nên ăn gì?

Người bệnh có thể tham khảo một số loại thực phẩm dưới đây:

  • Các thực phẩm chứa nhiều chất kiềm để trung hòa axit như bánh mỳ, bột yến mạch.
  • Ăn nhiều rau xanh, trái cây, các loại đậu đỗ, gừng,…
  • Sử dụng các loại thực phẩm nhiều đạm như thịt lạc, lòng trắng trứng, các loại chất béo lành mạnh.
  • Uống một số loại trà thảo dược thay chè như hoa cúc, gừng, thì là,…

Những thực phẩm nên kiêng

Để tránh chứng trào ngược dạ dày và hạn chế tình trạng bệnh thêm trầm trọng hơn, bạn nên kiêng những nhóm thực phẩm sau

  • Đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ.
  • Các loại thực phẩm chứa chất kích thích như bia rượu, thuốc lá, cà phê.
  • Thực phẩm chứa nhiều axit như hoa quả có vị chua, đồ ăn muối chua.
  • Đồ ăn tái, khó tiêu.

Ngoài chế độ dinh dưỡng, bạn cũng nên giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng, stress. Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Bài viết trên cung cấp chi tiết nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh trào ngược dạ dày. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp ích cho bạn và người thân trong việc phòng tránh và chữa bệnh hiệu quả.