Đau thượng vị là dấu hiệu của bệnh gì? Cách điều trị hiệu quả

Đau thượng vị là một vấn đề thường gặp và có thể đang cảnh báo bạn mắc một số bệnh nguy hiểm. Khi thượng vị bị đau, bạn cần tìm hiểu chính xác nguyên nhân để có cách điều trị bệnh phù hợp.

Đau thượng vị là bệnh gì?
Đau thượng vị là bệnh gì?

Đau thượng vị là gì? Đau ở vùng nào?

Thượng vị nằm trên rốn và dưới xương ức, là nơi tập trung nhiều bộ phận của hệ tiêu hóa như gan, tụy, dạ dày,…

Đau thượng vị là tình trạng đau âm ỉ hoặc dữ dội ở vùng trên rốn và dưới xương ức. Cơn đau có thể kết hợp với một số triệu chứng khác như buồn nôn, ợ hơi hoặc gây đau họng.

Hiện nay, những người bị đau vùng thượng vị phổ biến ở nam giới từ 25 đến 45 tuổi, cũng có một số trường bệnh xảy ra ở phụ nữ mang thai.

Nguyên nhân đau thượng vị

Đau vùng thượng vị có thể đi kèm với một số biểu hiện khác hoặc không. Mức độ nguy hiểm của cơn đau phụ thuộc vào nguyên nhân, bạn cần đến các cơ sở y tế để xác định chính xác lý do gây bệnh. Dưới đây là một số nguyên nhân chủ yếu.

  • Chế độ ăn uống không khoa học: Các thức ăn chứa cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ chế biến sẵn,… gây cảm giác khó tiêu cho dạ dày và dẫn đến tình trạng đau thượng vị.
  • Dùng nhiều bia rượu, thuốc lá, cafe: Đây là các chất kích thích sẽ khiến cho dạ dày bị tổn thương và suy giảm hệ miễn dịch khiến vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể gây mệt mỏi và đau vùng thượng vị.
  • Lạm dụng thuốc kháng sinh: Những thuốc giảm đau, kháng viêm có thể gây mất cân bằng axit, ức chế quá trình tiết chất nhầy bảo vệ niêm mạc và làm tổn thương viêm nhiễm dạ dày dẫn đến những cơn đau tại thượng vị một cách đột ngột.
  • Ngộ độc thực phẩm: Ngoài triệu chứng đau bụng và vùng thượng vị, bạn còn có thể bị buồn nôn và nôn.
  • Căng thẳng, stress kéo dài: Những áp lực hàng ngày từ công việc, cuộc sống làm kích thích tiết axit dạ dày gây ra những cơn đau.
  • Các bệnh dạ dày: Đau thượng vị là triệu chứng phổ biến nhất của các bệnh lý về dạ dày. Các bệnh dạ dày phổ biến là xuất huyết, viêm loét, trào ngược dạ dày,…
  • Bệnh lý của các cơ quan khác: Ngoài các bệnh dạ dày, một số cơ quan khác bị tổn thương cũng có thể dẫn đến các cơn đau vùng thượng vị, cụ thể bệnh viêm tụy, viêm gan, xơ gan, sỏi mật,…

Những triệu chứng đi kèm đau thượng vị

Nếu cơn đau vùng thượng vị chỉ xuất hiện một lần và không kèm theo các biểu hiện bất thường khác thì bạn có thể yên tâm vì đây chỉ là rối loạn bình thường trong cơ thể. Ngược lại, nếu các cơn đau thường xuyên và đi kèm với một số triệu chứng dưới đây thì có thể bạn đang mắc một số căn bệnh nguy hiểm.

Đau từng cơn và tái phát nhiều lần

Thượng vị bị đau từng cơn là hiện tượng cơn đau chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn nhất định. Các cơn đau này thường lặp lại nhiều lần trong một ngày và không có một thời gian cụ thể.

Thông thường khi xuất hiện đau tại vùng thượng vị từng cơn, thì cơn đau thường gây co thắt khiến cho bệnh nhân đau đớn vô cùng. Vì vậy, khi trải qua cơn đau, bệnh nhân thường cảm thấy mệt mỏi, toát mồ hôi, chán ăn.

Đau thượng vị ợ hơi

Đây là tình trạng những cơn đau tức kèm theo chứng ợ nóng, ợ hơi,… gây khó chịu cho người bệnh.

Đây có thể là biểu hiện của các bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản, đau dạ dày.

Các cơn đau lan ra sau lưng

Đối với trường hợp nặng hơn thì cơn đau không chỉ xuất hiện ở vùng thượng vị mà còn lan ra sau lưng. Các cơn đau thượng vị xuất hiện liên tục với tần suất ngày càng tăng.

Bệnh nhân có cảm giác đau nhói xuyên qua lưng và nóng rát lan lên phía trên ngực.

Các chuyên gia cho biết, tình trạng thượng vị đau lan dần ra sau lưng là một trong những biểu hiện của bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng, ung thư dạ dày giai đoạn đầu,…

Đau vùng thượng vị lan ra sau lưng
Đau vùng thượng vị lan ra sau lưng

 Đau thượng vị lan lên ngực

Tình trạng các cơn đau lan tỏa lên ngực là do lớp niêm mạc dạ dày đang bị tác động bởi axit dịch vị dư thừa. Hiện tượng ngực bị đau rát là do axit trào ngược thực quản và lan lên ngực gây kích thích các tế bào tại đây.

Các cơn đau này sẽ xuất hiện nhiều hơn khi sử dụng bia rượu hoặc các chất kích thích.

Đây là biểu hiện phổ biến của bệnh trào ngược dạ dày.

Buồn nôn và nôn

Đau thượng vị buồn nôn là hiện tượng vùng thượng vị bị đau nhức kéo dài dai dẳng kèm theo cảm giác buồn nôn. Người bệnh chỉ cảm thấy dễ chịu hơn khi nôn thức ăn hoặc dịch dạ dày ra ngoài.

Đây là biểu hiện của ngộ độc thức ăn hoặc các bệnh viêm dạ dày, ruột thừa, viêm gan.

Trên đây là những triệu chứng thường đi kèm với chứng đau tại thượng vị. Tùy vào các bệnh lý khác nhau mà mức độ và biểu hiện đi kèm những cơn đau cũng sẽ khác. Bạn cần đến các cơ sở y tế để xác định chính xác tình trạng của bệnh.

Điều trị đau thượng vị

Có nhiều cách chữa khác nhau tùy thuộc vào mức độ và nguyên nhân dẫn đến bị đau ở vùng thượng vị. Vậy đau vùng thượng vị uống thuốc gì? Dưới đây là những phương pháp điều trị phổ biến.

Chữa đau vùng thượng vị bằng thuốc Tây

Nếu bạn bị đau thượng vị do các bệnh lý về dạ dày thì sẽ được bác sĩ chỉ định một số loại thuốc sau:

Thuốc kháng axit

Thành phần chủ yếu là magie và nhôm hydroxit, có công dụng trung hòa axit trong dạ dày. Một số loại thuốc kháng axit phổ biến là: Mucosta, Sucralfat, Rebamipid, Mylanta…

Thuốc làm giảm tiết axit

Để hạn chế tiết nhiều axit gây bệnh dạ dày, bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân dùng thuốc ức chế bơm proton, thuốc kháng thụ thể H2.

Một số loại thuốc thuộc nhóm này gồm: thuốc kháng thụ thể H2 Cimetidine, Ranitidine…; thuốc ức chế bơm proton Esomeprazol, Omeprazol…

Thuốc tạo màng bọc niêm mạc

Thuốc này có tác dụng tạo thành lớp bao quanh ổ loét cũng như toàn bộ niêm mạc dạ dày, từ đó tạo điều kiện cho vết thương chóng lành và giảm chứng đau thượng vị.

Một số thuốc thuộc nhóm trên gồm: Silicate Al , Bismuth: Subcitrate Bismuth hay CBS, Silicate Mg…

Thuốc kháng sinh diệt vi khuẩn Hp

Nếu cơn đau ở vùng thượng vị dạ dày xuất phát từ việc dạ dày bị viêm loét do nhiễm vi khuẩn Hp thì người bệnh sẽ được chỉ định thuốc kháng sinh đặc trị vi khuẩn Hp.

Một số thuốc kháng sinh hay dùng là: Amoxicilline, Imidazole, Clarithmycin.

Những loại thuốc Tây giúp loại bỏ nhanh các nguyên nhân gây đau thượng vị. Tuy nhiên, nếu dùng trong thời gian dài sẽ gây ra những tác dụng phụ không mong muốn. Do đó, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trong quá trình điều trị bệnh.

Dùng thuốc Tây chữa đau vùng thượng vị
Dùng thuốc Tây chữa đau vùng thượng vị

Điều trị đau thượng vị dạ dày bằng Đông Y

Trong y học cổ truyền, chứng đau vùng thượng vị dạ dày được gọi là vị quản thống. Bệnh có một số biểu hiện mệt mỏi, bụng khó chịu, ợ hơi, ngực sườn đầy tức…

Nguyên nhân xuất phát từ việc ăn uống không điều độ dẫn đến tỳ vị bị tổn thương hoặc căng thẳng kéo dài khiến cho van khí uất kết phạm tới vị khí gây các cơn đau.

Chữa đau thượng vị bằng thuốc Đông Y khá an toàn, lành tính, không lo đến tác dụng phụ. Bạn có thể tham khảo những bài thuốc dưới đây.

Bài thuốc 1

Chữa đau vùng thượng vị do chế độ ăn uống không lành mạnh.

Nguyên liệu gồm có: 16g sơn tra, 20g mạch nha, thần khúc, 16g bán hạ, 18g phục linh, 10g lá bạc tử và 8g liên kiều.

Cách thực hiện: Đem tất cả những vị thuốc trên sắc lấy nước uống khi cong nóng để đạt hiệu quả tốt.

Bài thuốc 2

Thuốc chữa đau thượng vị dạ dày do bị căng thẳng kéo dài.

Nguyên liệu: 20g ô dược, 12g diên hồ sách, cam thảo, trần bì và 20g hương phụ

Cách chữa bệnh bằng Đông Y thường tốn khá nhiều thời gian mới phát huy công dụng rõ rệt nên người bệnh cần kiên trì thực hiện.

Các cách giảm cơn đau thượng vị tại nhà

Ngoài việc dùng thuốc, người bệnh có thể dùng các phương pháp đươi đây để giảm các cơn đau vùng thượng vị tại nhà một cách nhanh chóng.

Dùng trà gừng

Đây là một cách giảm đau vùng thượng vị nhanh và hỗ trợ điều trị các vấn đề dạ dày cực tốt. Khi các cơn đau xuất hiện, bạn có thể sử dụng vài lát gừng tươi ngâm với nước nóng hoặc trà gừng để giảm đau hiệu quả.

Sử dụng baking soda

Pha một muỗng cà phê bột này trong nước ấm rồi uống giúp trung hòa tính chất axit của dạ dày, từ đó chấm dứt cơn đau thượng vị.

Trà hoa cúc

Một phương thuốc phổ biến để trị chứng khó tiêu, trà hoa cúc giúp chống lại các triệu chứng đau vùng thượng vị bằng cách làm dịu dạ dày. Đồng thời, trà hoa cúc cũng được sử dụng để làm giảm chứng ợ nóng, ợ hơi.

Dùng trà bạc hà

Được làm từ lá bạc hà và là một phương thuốc tuyệt vời để giảm đau vùng thượng vị. Tuy nhiên, bạc hà được khuyến cáo không dùng cho trường hợp người bệnh bị trào ngược dạ dày thực quản.

Đau thượng vị ăn gì, kiêng gì?

Để hỗ trợ điều trị bệnh tốt nhất thì việc ăn uống có vai trò rất quan trọng.

Bị đau vùng thượng vị nên ăn gì?

Thực phẩm trung hòa axit dạ dày

Dư thừa axit là nguyên nhân chính gây ra các bệnh dạ dày và dẫn đến chứng đau thượng vị. Vì vậy, việc bổ sung các thực phẩm giúp trung hòa axit sẽ giúp hạn chế các triệu chứng khó chịu.

Các loại thực phẩm này bao gồm: cà rốt, bắp cải, bột nghệ, mật ong, các loại củ chứa nhiều tinh bột, rau xanh,…

Thực phẩm dễ tiêu hóa

Các loại thực phẩm dễ tiêu hóa giúp giảm áp lực lên dạ dày, hạn chế tiết axit nhờ đó giảm tần suất của các cơn đau thượng vị.

Bạn có thể sử dụng những loại thực phẩm bao gồm: cháo, súp, miến, phở, sữa tươi…

Nếu tình trạng thượng vị bị đau kèm ợ nóng khó chịu, thì bạn nên sử dụng những loại thực phẩm như: bắp cải, bí đao, xà lách, rau má,…

Đau thượng vị kiêng ăn gì?

Những đồ ăn khó tiêu, nhiều dầu mỡ

Các loại thực phẩm khó tiêu và nhiều dầu mỡ sẽ gây ra cảm giác đầy bụng, chướng bụng, khó tiêu,… làm tăng khả năng xuất hiện các cơn đau thượng vị.

Loại thực phẩm này gồm: Đồ chiên xào, thực phẩm tái, thức ăn nhanh, gia vị cay nóng…

Loại thực phẩm chứa nhiều axit

Những loại trái cây có vị chua sẽ làm tăng nồng độ axit dạ dày như chanh, bưởi, xoài,..

Các thực phẩm cần tránh: dưa muối, cà muối, kim chi,…

Các chất kích thích

Một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng đau thượng vị đó chính là sử dụng các loại chất kích thích. Vì vậy, người bệnh cần phải tránh sử dụng bia rượu, cafe, thuốc lá.

Ngoài việc lựa chọn thực phẩm phù hợp, người bệnh cần có thói quen ăn uống và sinh hoạt lành mạnh.

Trên đây là những thông tin chi tiết về nguyên nhân, triệu chứng đi kèm, cách chữa và chế độ ăn uống khi bị đau thượng vị. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin hữu ích để phòng tránh và điều trị bệnh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *