Viêm loét dạ dày tá tràng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm loét dạ dày tá tràng là căn bệnh phổ biến mà ai cũng có thể mắc phải. Nắm được các nguyên nhân, dấu hiệu và biến chứng sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt.

Bệnh viêm loét dạ dày - tá tràng
Bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng

Viêm loét dạ dày tá tràng là bệnh gì?

Viêm loét dạ dày tá tràng là tình trạng vi khuẩn hoặc axit dư thừa làm tổn thương niêm mạc dạ dày. Nếu không được điều trị, các vị trí bị tổn thương sẽ diễn biến thành những vết loét tại thành dạ dày hoặc tá tràng.

Bệnh viêm loét dạ dày có nguy hiểm không? Theo các bác sĩ nhận định, mức độ nguy hiểm của viêm loét dạ dày tùy thuộc vào tình trạng và biến chứng của bệnh. Dưới đây là những biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này.

  • Xuất huyết tiêu hóa: Các vết loét không được điều trị dẫn đến mạch máu tại vị trí này bị vỡ gây chảy máu dạ dày. Người bệnh có thể nôn hoặc đi ngoài ra máu.
  • Hẹp môn vị: Các khối phù nề ở niêm mạc bị tổn thương làm hẹp môn vị làm cho thức ăn không thể đi qua được. Bệnh nhân có các dấu hiệu đau bụng, nôn mửa, suy nhược,…
  • Thủng dạ dày: Đây là bến chứng rất nguy hiểm của viêm loét dạ dày tá tràng. Các vết loét lâu ngày sẽ làm thủng dạ dày khiến bệnh nhân đau dữ dội, bụng cứng như gỗ và phải phẫu thuật để điều trị.
  • Ung thư dạ dày: Biến chứng này xảy ra khi để bệnh kéo dài quá lâu mà không được điều trị. Nếu để bệnh chuyển sang ung thư giai đoạn cuối thì hầu như không còn khả năng chữa trị.

Ngoài những biến chứng nguy hiểm, viêm loét dạ dày còn gây ra nhiều khó khăn cho người bệnh trong ăn uống, sinh hoạt làm suy giảm chất lượng cuộc sống.

Nguyên nhân viêm loét dạ dày tá tràng

Việc nắm bắt được các nguyên nhân gây viêm loét dạ dày sẽ hỗ trợ điều trị tốt hơn, tránh các tác nhân xấu làm cho bệnh thêm trầm trọng. Dưới đây là những nguyên nhân chính dẫn khiến bạn bị viêm loét dạ dày – tá tràng.

Các nguyên nhân gây ra loét dạ dày
Các nguyên nhân gây ra loét dạ dày

Viêm loét dạ dày do uống nhiều rượu bia: Rượu bia là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh đường tiêu hóa ở nước ta. Chất cồn trong bia rượu sẽ làm ức chế tiết chất nhầy bảo vệ niêm mạc và ăn mòn thành dạ dày. Chính vì vậy, việc uống rượu bia trong thời gian dài sẽ làm niêm mạc bị tổn thương và gây ra tình trạng viêm loét.

Do vi khuẩn Hp dạ dày: Đây là nguyên nhân gây bệnh viêm loét dạ dày tá tràng phổ biến hiện nay, vi khuẩn Hp thường vào cơ thể thông qua đường ăn uống. Vi khuẩn này tồn tại và gây ra các bệnh lý về dạ dày. Nguy hiểm hơn, vi khuẩn Hp có khả năng lây từ người này qua người khác thông qua các dụng cụ cá nhân, ăn uống hàng ngày.

Lạm dụng thuốc chống viêm, kháng sinh không steroid: Thuốc chống viêm không steroid (còn gọi là NSAIDs) có thể gây ức chế quá trình tiết chất nhầy bảo vệ niêm mạc gây viêm nhiễm và loét dạ dày tá tràng. Đây là một trong những tác dụng phụ mà nhiều người dùng thuốc không biết đến.

Thường xuyên bị căng thẳng, stress: Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc thường xuyên bị căng thẳng stress sẽ làm tăng tiết axit dạ dày dẫn đến dư thừa. Lượng axit dư thừa là nguyên nhân chính gây ra các bệnh lý đường tiêu hóa trong đó có viêm loét dạ dày tá tràng.

Mắc hội chứng Zollinger-Ellison: Đây là một trong số những bệnh lý hiếm gặp của đường tiêu hóa. Bệnh làm tăng việc tiết hoocmon gastrin dẫn đến hiện tượng tăng sản sinh dịch axit dịch vị và phá hủy lớp lót niêm mạc dạ dày.

Chế độ ăn quá nhiều muối: Chế độ ăn có nhiều muối làm tăng hoạt động của vi khuẩn Hp, điều này khiến cho chúng trở nên độc hại hơn. Ăn quá nhiều muối sẽ ảnh hưởng xấu đến tình trạng dạ dày của bạn.

Trên đây là những nguyên nhân thường gặp nhất mà người bệnh cần phải tránh xa để việc chữa trị đạt hiệu quả tốt nhất.

Triệu chứng viêm loét dạ dày tá tràng

Hầu hết những người bị bệnh viêm loét dạ dày đều mắc phải một số dấu hiệu điển hình như sau.

Đau bụng vùng thượng vị: Đây là triệu chứng viêm loét dạ dày phổ biến nhất, biểu hiện là những cơn đau đột ngột dữ dội khi người bệnh ăn quá no hoặc quá đói. Có thể đau âm ỉ mỗi ngày vào lúc nửa đêm, rạng sáng hoặc đau nhói lan ra sau lưng.

Mức độ nghiêm trọng và thời gian đau sẽ phụ thuộc vào tình trạng bệnh của mỗi người. Người bệnh có thể làm giảm các cơn đau bằng thức ăn hoặc thuốc kháng axit OTC.

Ợ nóng, ợ chua gây rát thượng vị: Biểu hiện này thường gặp trong thời kỳ đầu bị viêm loét dạ dày tá tràng và ít được chú ý đến. Tuy nhiên, dấu hiệu này cũng có thể cho thấy bạn đang bị một bệnh lý tiêu hóa khác là trào ngược dạ dày thực quản.

Đầy bụng, buồn nôn và nôn: Do dạ dày bị tổn thương dẫn đến quá trình co bóp kém gây tình trạng đầy bụng, ăn không được tiêu hóa hết. Kèm theo đó là chứng buồn nôn và nôn vì thức ăn được dung nạp quá nhiều mà dạ dày không kịp xử lý.

Rối loạn tiêu hóa: Tình trạng táo bón hoặc tiêu chảy thất thường do chức năng tiêu hóa của dạ dày bị suy giảm

Giảm cân đột ngột: Khi bộ máy tiêu hóa gặp vấn đề dẫn đến việc hấp thu chất dinh dưỡng không được tốt do đó gây nên tình trạng giảm cân, cơ thể suy nhược, mệt mỏi.

Ngoài các triệu chứng trên, người bệnh có thể bị mất ngủ do các cơn đau, bụng khó tiêu. Thậm chí, người bệnh sẽ nôn hoặc đi ngoài ra máu nếu bệnh ở tình trạng nặng. Khi gặp các dấu hiệu này, bạn nên đến các cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời, tránh để bệnh nặng thêm và gây ra những biến chứng nguy hiểm.

Điều trị viêm loét dạ dày tá tràng

Hiện nay, cả trong Tây y và Đông y đều có những phương pháp chữa viêm loét dạ dày rất hiệu quả. Tùy vào tình trạng bệnh và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa mà bạn có thể lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Chữa viêm loét dạ dày tá tràng bằng Tây y

Chữa loét dạ dày tá tràng bằng thuốc Tây
Chữa loét dạ dày tá tràng bằng thuốc Tây

Thuốc Tây thường có tác dụng giảm nhanh triệu chứng viêm loét dạ dày nên thường được nhiều người sử dụng.

Tùy thuốc vào nguyên nhân, triệu chứng của bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định một trong những loại thuốc sau:

  • Các thuốc kháng, giảm tiết axit: Famotidine, Stomafar, Cimetidin,…
  • Thuốc kháng sinh diệt vi khuẩn HP: Imidazole, Amoxicilline,…
  • Thuốc ức chế bơm proton ngăn chặn tiết axit: Omeprazole, Pantoprazole,…

Dưới đây là phác đồ điều trị viêm loét dạ dày của Bộ y tế.

Phác đồ 1: Điều trị viêm loét dạ dày tá tràng bằng thuốc kháng sinh

Tên thuốc Liều dùng
Thuốc Furazolidone 2 viên/ ngày chia 2 bữa sau khi ăn.
Thuốc Fluoroquinolones 2 viên 500g/2 ngày, uống sau bữa ăn 30 phút. Bác sĩ chỉ định bệnh nhân sử dụng trong khoảng từ 7 – 10 ngày.
Thuốc Rifabutin ở dạng bán tổng hợp Tiêu diệt vi khuẩn Hp khi dùng kết hợp với Amoxicillin. Dùng theo chỉ định của bác sĩ

Phác đồ 2: Chữa viêm loét dạ dày bằng thuốc ức chế bơm proton

Tên thuốc Liều dùng
Thuốc Nexium 2 viên/ngày chia làm 2 lần uống sau ăn
Thuốc Omeprazole 40mg/ngày chia làm 2 lần sau bữa ăn
Thuốc Nexipraz 2 viên/ ngày chia 2 lần dùng sau khi ăn.

Tuy có tác dụng nhanh và tức thì nhưng có thể gây ra tác dụng phụ. Vì vậy, các chuyên gia khuyên bạn không nên dùng thuốc Tây trong thời gian dài.

Bài thuốc dân gian điều trị viêm loét dạ dày tá tràng

Từ lâu, các bài thuốc dân gian đã được sử dụng rộng rãi bởi sự lành tính, an toàn và không gây tác dụng phụ. Sau đây là những cách chữa viêm loét dạ dày phổ biến.

Bài thuốc 1: Kết hợp nghệ và mật ong

Từ lâu trong dân gian, nghệ đã được xem như là một thần dược trong điều trị các bệnh dạ dày. Trong nghệ chứa nhiều curcumin có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, chống oxy hóa, kháng khuẩn và làm lành vết thương nhanh chóng.

Cách thực hiện:

  • Dùng 20g tinh bột nghệ hoặc nghệ tươi, 1 thìa mật ong pha với 200ml ấm.
  • Uống trước bữa ăn 30 phút, dùng 2-3 lần/ngày.

Người bệnh dùng trong 2 tháng sẽ thấy giảm các triệu chứng của viêm loét dạ dày tá tràng.

Bài thuốc 2: Dùng nghệ, sắn dây và chuối hột

Cách thực hiện:

  • Xay nghệ, chuối hột và sắn dây khô thành bột
  • Lấy 1 thìa bột sắn dây, chuối hột và 2 thìa bột nghệ hòa với 100ml nước ấm.
  • Ngày dùng sau bữa trưa và tối 30 phút.

Bạn nên kiên trì dùng trong 2 tháng để hiệu quả rõ rệt.

Bên cạnh các bài thuốc trên, người bệnh có thể dùng các loại thảo dược khác như nghệ đen, nha đam chữa viêm loét dạ dày cũng rất tốt. Người bệnh cần phải kiên trì thực hiện thì thuốc mới phát huy tác dụng.

Viêm loét dạ dày tá tràng nên ăn gì, kiêng gì?

Chế độ ăn uống đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh đường tiêu hóa. Quá trình điều trị bệnh sẽ đạt hiệu quả tốt hơn khi có một chế độ ăn uống khoa học và thói quen sinh hoạt lành mạnh. Do đó, người bệnh cần biết rõ khi bị viêm loét dạ dày tá tràng nên ăn gì và kiêng gì để hỗ trợ chữa bệnh hiệu quả.

Người bị viêm loét dạ dày tá tràng nên ăn gì?
Người bị viêm loét dạ dày tá tràng nên ăn gì?

Viêm loét dạ dày nên ăn gì?

Người bệnh nên tham khảo những loại thực phẩm sau đây để hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày tá tràng hiệu quả nhất.

  • Thực phẩm có tác dụng bảo vệ niêm mạc và giảm kích thích cho dạ dày, bao gồm: Sữa và các chế phẩm từ sữa, mật ong, trứng,…
  • Thức ăn làm giảm tiết dịch acid, hấp thụ dịch vị như: Cơm, bánh mì, cháo, khoai lộc, thịt cá hấp,…
  • Thực phẩm làm lành tổn thương niêm mạc: Tôm, cá, rau bắp cải, súp lơ… Những loại này chứa nhiều kẽm, protein và vitamin vết thương chóng lành.
  • Bổ sung các loại vitamin và khoáng chất canxi, kẽm, magie, acid folic,… từ các loại rau màu xanh đậm và màu đỏ, hoa quả, bột ngũ cốc.

Bị viêm loét dạ dày tá tràng nên kiêng gì?

Người bệnh cần phải tránh xa các loại thực phẩm dưới đây

  • Các thực phẩm cay nóng: Ớt, tiêu, cà ri,…
  • Thức ăn chứa nhiều axit: Chanh, cam, quýt, dấm, mẻ,…
  • Các chất kích thích: Bia rượu, thuốc lá,….
  • Thức ăn cứng hoặc có gai gây tổn thương dạ dày: Thịt nhiều gân, rau củ quả sống, nhiều chất xơ,…
  • Thực phẩm làm tăng tiết axit dạ dày, khó tiêu: Món rán, thức ăn nhanh, nhiều dầu mỡ,…

Ngoài chế độ dinh dưỡng, người bệnh cần phải có chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý. Hạn chế bị căng thẳng, không lao động hoặc nằm ngay sau khi ăn thì sẽ giúp cải thiện tình trạng của bệnh.

Trên đây là những chia sẻ về nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và chế độ dinh dưỡng cho người bị viêm loét dạ dày tá tràng. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích trong việc phòng tránh và chữa trị bệnh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *